اسد الله معطوفى
189
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
اين صحن و بارگاه به دليل آنكه محمد بن زيد همچون ساير حكام علوى دو نقش سياسى ( حاكم ) و مذهبى داشت ، مورد توجه مردم بويژه شيعيان بود . به همين جهت قطعا از همان زمان شخصيتهاى متنفذ اجتماعى را در گورستان مجاور بقعه دفن مىكردند كه داراى سنگ مزارهاى بسيار مجللى هم بودهاند . كندوكاو در محوطه اطراف اين بقعه قطعا پژوهشگران را نه تنها به سنگ مزارهاى بسيار باارزش و مدفونشده خواهد رساند ، بلكه مكشوفات و نانوشتههاى زيادى را نيز عيان خواهد نمود . در كار ميدانى و منوگرافى نگارنده در منطقه به سال 1367 خورشيدى ، تعدادى از افراد مسن ناحيه آزادشهر ، گنبد و دو روستاى اطراف به جد تاكيد مىكردند كه تا اواخر دوره رضا شاه ( حدود سال 1315 خورشيدى ) در اطراف اين بقعه قبرستان بزرگى بود كه سنگهاى باارزشى را در خود محفوظ داشته بود . در درون بقعه هم كتيبههاى زيبائى به دو خط رقاع و كوفى بوده كه متاسفانه ناپديد گشتهاند . بااينوجود نگارنده در همان تاريخ توانست در اطراف اين بقعه سنگ مزارهاى متفرق و باقىمانده را بيابد كه تصاوير آنها را در صفحات بعد ارائه نمودهايم . تعدادى از سنگها هم متلاشى يا شكسته شده بودند و ارزش تصويربردارى نداشتند .